پرویز معین

اودیسه

سه‌گانه‌ی گذشته، حال و آینده‌ی فرهنگ فناوری، ایرانی و جهانی.

گذشته
بخش اول · دو راوی، هزار و صد سال فاصله

گذشته

داستان گذشته را دو صدا روایت می‌کنند — نه پشت سرِ هم، بلکه در پژواکِ یکدیگر. یکی در بغدادِ قرن نهم می‌نویسد، دیگری در منچسترِ قرن بیستم. فاصله‌شان یازده قرن است، اما هر دو دنبال یک چیزند: قاعده‌ای که فکر را به حرکتی مکانیکی و قابل‌تکرار تبدیل کند.

محمد بن موسی خوارزمی بغداد، بیت‌الحکمه، حدود ۸۲۰ م.

«الجبر و المقابله» را نه برای زیبایی نوشتم، بلکه برای این‌که هر مسئله‌ای — از تقسیم ارث تا اندازه‌گیری زمین — به چند گام ساده و تکرارپذیر فروکاسته شود. قاعده‌ای که هرکس، حتی بی‌آن‌که بداند چرا کار می‌کند، بتواند دنبالش کند و به جواب برسد. قرن‌ها بعد، نامم به کلمه‌ای بدل شد که هیچ‌گاه تصورش را نمی‌کردم: الگوریتم.

آلن تورینگ منچستر / کمبریج، ۱۹۳۶

در مقاله‌ی «On Computable Numbers» پرسیدم: چه چیزهایی را می‌توان با دنبال‌کردن صِرف یک دستورالعمل محاسبه کرد؟ ماشینی تصور کردم که نه می‌فهمد و نه می‌اندیشد، فقط قدم‌به‌قدم قاعده را اجرا می‌کند. همان قاعده‌ای که خوارزمی یازده قرن پیش به زبان جبر نوشته بود، من به زبان ماشین ترجمه کردم.

حدود ۸۲۰ م.
خوارزمی «الجبر و المقابله» را در بیت‌الحکمه بغداد می‌نویسد
قرن ۱۲ م.
ترجمه‌ی لاتین آثار خوارزمی در اروپا؛ ریشه‌ی واژه‌ی algorismus
۱۹۳۶
تورینگ مفهوم «ماشین تورینگ» را در مقاله‌ی On Computable Numbers معرفی می‌کند
۱۹۵۰
تورینگ «آزمون تورینگ» را برای سنجش هوش ماشینی پیشنهاد می‌دهد
حال
بخش دوم · میزبانِ گفت‌وگو

حال

وضعیت امروز را یک نفر روایت نمی‌کند — می‌شنود. اینجا پرویز معین میزبانِ میزگردی است با چند صدای دیگر، هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به فناوریِ امروزِ ایران و جهان نگاه می‌کنند.

بزودی
میهمان اول
میهمان دوم
میهمان سوم
جای‌نگه‌دار — نام و موضوع صحبتِ میهمانان بعداً اضافه می‌شود.
رویداد نمونه
رویداد نمونه
رویداد نمونه
آینده
بخش سوم · میهمانِ آینده

آینده

در آینده، جای پرویز معین با میهمانانش عوض می‌شود. این‌بار او میهمانِ گفت‌وگویی است که دیگران درباره‌ی فردا از او می‌پرسند.

بزودی
میزبان اول
میزبان دوم
جای‌نگه‌دار — نام و موضوع پرسشِ میزبانان بعداً اضافه می‌شود.
رویداد نمونه
رویداد نمونه
رویداد نمونه

تاریخچه‌ی تغییرات